Poradnik Adwokata
Warunkowe umorzenie postępowania karnego za jazdę po alkoholu

Warunkowe umorzenie postępowania karnego za jazdę po alkoholu

Wszczęcie postepowania karnego nie zawsze oznacza, że w danej sprawie zostanie wydany wyrok skazujący. Niekiedy możliwe jest uniewinnienie oskarżonego, a nawet warunkowe umorzenie postępowania karnego. Czy w przypadku jazdy po alkoholu możliwe jest zastosowanie tej ostatniej instytucji? 

Czym jest warunkowe umorzenie postępowania karnego?

Zgodnie z treścią art. 66 Kodeksu karnego, sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Warunkowego umorzenia nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności.

Warunkowe umorzenie postępowania jest formą odstąpienia od ukarania sprawcy danego czynu zabronionego przy jednoczesnym poddaniu go próbie na oznaczony czas. Warunkowe umorzenie następuje bowiem na okres próby, który wynosi od roku do 3 lat i biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia – jeśli w tym czasie sprawca nie popełni przestępstwa, próbę uważa się za pozytywnie zakończoną. Jeżeli jednak dopuści się czynu zabronionego, sąd podejmie ponownie postępowanie, które zostało uprzednio warunkowo umorzone. 

Pamiętajmy, żeumarzając warunkowo postępowanie karne, sąd może w okresie próby oddać sprawcę pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym.

Warunkowe umorzenie postępowania a jazda po alkoholu

Z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania może skorzystać wyłącznie sprawca niekarany za przestępstwo umyślne. Natomiast fakt prawomocnego skazania za tego rodzaju przestępstwo i to niezależnie od rodzaju orzeczonej kary, istniejący w chwili wyrokowania, wyklucza przyjęcie, że oskarżony posiada status osoby niekaranej.

Warunkowe umorzenie postępowania za jazdę pod wpływem alkoholu lub środka odurzającego jest stosowane przez polskie sądy niezwykle rzadko. Wpływ na taki stan rzeczy ma przede wszystkim naganność takiego czynu, bez względu na okoliczności danej sprawy. Nawet brak szkód w takiej sytuacji nie jest pomocnym argumentem i z pewnością nie przekona sądu do warunkowego umorzenia postępowania (choć dodajmy, że teoretycznie jest to możliwe do zrealizowania). 

Sąd, na gruncie wspomnianego już art. 66 KK, ma możliwość warunkowo umorzyć postępowanie karne w przypadku, gdy sprawa dotyczy jazdy pod wpływem alkoholu, ale zrobi to tylko wtedy, gdy oskarżony niezbicie wykaże, że będzie przestrzegał wszystkich przepisów ruchu drogowego w przyszłości oraz że obecna sprawa była wynikiem nadzwyczajnego incydentu. Szansa na uzyskanie warunkowego umorzenia jest jednak stosunkowo niewielka i dotyczy w zasadzie tylko tych kierowców, którzy nigdy nie byli skazani za jakiekolwiek przestępstwo, w tym czyn zabroniony z zakresu ruchu drogowego. 

Jak wnioskować o warunkowe umorzenie postępowania?

Warunkowe umorzenie postępowania za jazdę po alkoholu nie następuje z mocy samego prawa. Sprawca musi bowiem w pierwszej kolejności wystąpić do sądu z daną sprawą, a dopiero potem zawnioskować o możliwość zastosowania wobec niego regulacji z art. 66 KK. Wielu kierowców, gdy zostają zatrzymani za jazdę pod wpływem alkoholu lub środka odurzającego, zgadza się na dobrowolne poddanie się karze już w chwili kontroli drogowej. W tym wypadku możliwość warunkowego umorzenia postępowania karnego w ogóle nie istnieje, ponieważ policja ani inne organy służby drogowej nie mają możliwości stosowania takiej instytucji. Dopiero sąd może, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy oraz wniosku oskarżonego, zastosować art. 66 KK. Innymi słowy, jeśli sprawca czynu nie odda sprawy do sądu, a następnie nie zawnioskuje o poddanie go próbie, warunkowe umorzenie postępowania karnego w jego przypadku nie będzie w ogóle możliwe. 

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2017 r. (sygn. akt II KK 270/17), zgodnie z treścią art. 66 §1 KK sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Jedną z przesłanek warunkowego umorzenia postępowania jest więc ustalenie, że sprawca nie był uprzednio karany za przestępstwo umyślne i warunek ten ma charakter bezwzględny.