Poradnik Adwokata
Kara za złamanie zakazu prowadzenia pojazdów

Kara za złamanie zakazu prowadzenia pojazdów

Zakaz prowadzenia pojazdów jest orzekany najczęściej w sytuacji jazdy pod wpływem alkoholu lub środków odurzających. Jego głównym celem jest uniemożliwienie sprawy popełnienie podobnego czynu w przyszłości. Zakaz ten może być jednak orzeczony na czas określony lub dożywotnio. Jaka kara grozi za jego złamanie?

Zakaz prowadzenia pojazdów 

Zgodnie z treścią art. 42 §1 Kodeksu karnego, sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.

Zakaz prowadzenia pojazdów pojawia się najczęściej w sytuacji, gdy kierowca zostanie złapany na jeździe pod wpływem alkoholu lub środka odurzającego – nie ma wówczas większego znaczenia to czy doprowadził on do wypadku drogowego i czy istnieją jakiekolwiek osoby poszkodowane. 

Sąd Okręgowy w Rzeszowie w wyroku z dnia 29 października 2015 r. (sygn. akt II Ka 387/15) orzekł, że ratio legis środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych polega na tym, by osoby nieprzestrzegające zasad bezpieczeństwa ruchu z braku wyobraźni, czy też poczucia odpowiedzialności, były z ruchu tego wyłączone, przy czym zachodzi zależność tego rodzaju, że im większe jest zagrożenie, które mogłoby w przyszłości spowodować prowadzenie pojazdu mechanicznego przez taką osobę, tym dłuższy winien być okres obowiązywania środka karnego. Jest to bowiem najskuteczniejszy sposób wzmożenia bezpieczeństwa na drogach, zmuszenia naruszających zasady bezpieczeństwa do ich przestrzegania w przyszłości, tudzież przekonania wszystkich uczestników ruchu o potrzebie bezwzględnego podporzadkowania się ustanowionym w tej mierze regułom.

Niestosowanie się do zakazu prowadzenia pojazdów

Czasami zdarza się, że osoba wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów nie do końca stosuje się do tego środka karnego. W tej sytuacji, zgodnie z treścią art. 244 KK, sąd może orzec wobec niej kare pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. 

Treść art. 244 KK zawierającego komplet znamion określonego w tym przepisie czynu polegającego m.in. na niezastosowaniu się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów nie wymaga wskazywania w opisie czynu zarzuconego (i przypisanego) sprawcy miejsca na które rozciąga się zakaz, zaś ustalenie, że sprawca swoim zachowaniem wypełnił wszystkie znamiona czynu określonego w art. 244 KK powinno zostać poprzedzone ustaleniem, że orzeczony przez sąd zakaz został przez niego naruszony na skutek prowadzenia pojazdu wbrew treści zakazu, a więc, że prowadził on pojazd (kierował) w miejscach, na które rozciągał się orzeczony zakaz, a więc we wszystkich tych miejscach w których odbywa się ruch lądowy, wodny, czy powietrzny.

Przyjęcie wadliwej interpretacji może prowadzić do wniosku, że zakaz wynikający z normy sankcjonowanej nie odnosi się do określonego stanu faktycznego. Dotyczyć to może także błędnego przyjęcia, że dany stan faktyczny wypełnia znamiona okoliczności wyłączającej bezprawność czynu. Należy przyjąć usprawiedliwiony błąd co do oceny prawnej czynu, jeżeli sprawca otrzymał informacje od kompetentnego organu władzy publicznej o legalności zamierzonego czynu. W razie nieusprawiedliwionej nieświadomości bezprawności czyn stanowi przestępstwo.

Co ciekawe, fakt przejechania przez osobę łamiącą zakaz prowadzenia pojazdów jedynie niewielkiego odcinka drogi również w żaden sposób nie może być okolicznością przemawiającą na jej korzyść, gdyż przejechania dłuższej drogi uniemożliwili mu jedynie funkcjonariusze policji zatrzymując go do kontroli drogowej. Gdyby dana osoba nie została zatrzymany przez policję to z pewnością w dalszym ciągu poruszałaby się dalej, wbrew orzeczonemu zakazowi. 

Ustalenie, że sprawca swoim zachowaniem wypełnił wszystkie znamiona czynu określonego w art. 244 KK, niewątpliwie winno zostać poprzedzone ustaleniem, że orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia pojazdów został przez niego naruszony na skutek prowadzenia takiego pojazdu wbrew treści orzeczonego zakazu, a więc, gdy prowadził on pojazd w miejscach, na które rozciągał się orzeczony zakaz, a więc wszystkich tych miejscach, w których odbywa się ruch lądowy (wodny lub powietrzny).